मंगलाष्टके

लग्नसोहळा म्हणजे एक "भारी" प्रकार असतो ........ त्यातील प्रत्येक कार्यक्रम अतिशय मजेशीर बनू शकतो... प्रत्येकावर स्वतंत्र ग्रंथ लिहिता येइल अगदी.... (काही जणांना कंटाळवाणे वाटु शकतात... मी पण त्यातलाचआहे..... ) शक्यतोवर मी सर्व कार्यक्रम टाळुन मुख्य कार्यक्रमाला हजेरी लावतो... जेवण ( ते ही आधी मेनू कळला तर जास्त उत्साहाने किंवा उत्साहाच्या अभावाने....) पण एक कार्यक्रम मात्र कधीच चुकवता येत नाही..... तो म्हणजे मंगलाष्टकांचा आणि अर्थातच अक्षता टाकायचा .... कारण त्याला नाही आणि जेवणाला आहे असे करणेबरे नाही वाटत ....
आणि परत लग्नात अनेक माणसे अनेक वर्षांनी भेटतात..... म्हणजे अगदी १०-१५ वर्षानी सुद्धा... त्यानी आपल्याला ज्या वेळी पाहीलेले असते तेव्हा आपण अगदी लहान असतो... म्हणजे ५-६ वर्षांचे... आणि ते तेव्हा चांगलेच मोठे असतात... कमीत कमी १५-१६ ते जास्तीत जास्त कितीही.... मग आपण १५-१६ वर्षांपूर्वी किती लहान होतो (आता असणारच... २२ वर्षांचा मुलगा १५-१६ वर्षांपूर्वी लहानच असणार.... पण ते ऐकवूनदाखवतात...) आणि आपण तेव्हा कसे वेड्यासारखे वागलो होतो हे सर्व ऐकवतात... आपल्याला कमी आणि आजूबाजूच्या लोकांना जास्त...... म्हणुनच मी सहसा असे प्रसंग टाळतो.... (उगीच लोकाना का कळु द्या लहानपणीमी दंगा केला आहे ते... आणि तसे सगळेच करतातच की....) पण कधी कधी अगदीच नाईलाज होतो आणि जावे लागते.... अशा वेळी पण मी तसा गर्दी पासून लांब एकटा राहतो... न जाणो कुणी एकदम ओळख दाखवून अचानक लहानपणीच्या गोष्टी सांगायला सुरुवात केली म्हणजे...
पण कधी कधी तेहि आपण कसे तरी सहन करतो... पण जर कुणी तालासुरात आणि स्वरचीत म्हणु लागले मंगलाष्टके की मग झोप अनावर होते.... आणि जर अर्थ danger असेल तर मग विचारायलाच नको...


परवा असाच एक प्रकार झाला... एका फार लांबच्या भावाच्या लग्नाला जावे लागले... (कारण मला कार्यालयाचा पत्ता माहीत होता.... पाहुण्यांना पत्ता माहीत नव्हता ) ३० मिनिट पुण्यामधे गाड़ी चालवून अगदी थकून गेलो होतो...उशिरा गेलो होतो......बाकी सर्व विधी झाले होते ....
मी आपला कोणी ओळखीचे दिसते का म्हणुन शोधत होतो...तेवढ्यात बाजुनी आवाज ऐकू आला .....

"अरे कोण प्रसाद ?? ये ये ...."
मी चमकून बघितले...... तर समोर काका उभे... जाउन भेटलो काकांना.... कसे आहात वगैरे विचारणा झाली... त्यानी बाजुच्या एक "माणसाला" बोलावले....

काका : ओळखलेस का ह्याला ??
मी : हेहे ... चेहरा ओळखीचा वाटतोय... नाव नाही लक्षात येत आहे... ( मला चेहरापण आठवत नव्हता... पण उगाच वेळ मारून न्ह्यायचा प्रयत्न)
काका : अरे हा तुझा दादा..... (त्यानी काही तरी नाव सांगितले).... अरे तुझी आत्येबहिण आहे ना... तिच्या चुलतभावाचा सख्खा मावस भाऊ... ( बापरे... मी नाते पाठ करून ठेवले... परत विचारले तर काय घ्या....)
(मला खरोखर लक्षात आले नव्हते.... पण आता अशा ठिकाणी जास्त विचार करायला वेळ नसतो... म्हणुन मग सुरुवात केली )
मी : अरे हा हा .... बरोबर... अरे दादा कसा आहेस???? किती वर्षानी भेटत आहे आपण??? (मनातल्या मनात ... बहुतेक पहिल्यांदाच...)
दादा : मजेत आहे रे.... तू कसा आहेस??? काय करतोस??? केवढा मोठा झाला आहेस..... मागे ताईच्या लग्नात भेटलो होतो... ४-५ वर्षांचा होतास तू.....
मी : हा हा .... म्हणुनच मला नाव लक्षात येत नव्हते... (च्यायला इथे काल काय जेवलो लक्षात नाही रहात... हा गडी १७ वर्षांपूर्वीची आठवण काढतो आहे ... ४-५ वर्षांचे असताना आपण काय केले हे फ़क्त "आत्मचरित्र" लिहिणार्या लोकांना आठवते... "नॉर्मल" सामान्य लोकांना नाही...)
दादा : काय गोंधळ घातला होतास तू....किती त्रास द्यायचास सर्वाना.....

(इथे काही "जुन्या, दुर्मिळ" आठवणी समोर आल्या ... त्या आठवणी गुप्त असण्यातच ( लेखकाचे) जग सुखीराहील..... अप्रकाशित आठवणी ऐकण्यासाठी प्रत्यक्ष संपर्क साधावा...)

मी : (उगीचच हसून).... अरे आता मला नाही आठवत... (मनातल्या मनात..... कोणाला माहीत खरे सांगतोय का फेकतोय... )

आता हा दादा माझ्या पेक्षा १२-१३ वर्षानी मोठा..त्यामुळे ह्याने ४-५ वर्षाचा असताना ह्याने काय केले मला कसे माहीत असणार... म्हणुन मग गैरफायदा घेत होता तो...
त्याची मुलगी गोंधळ घालत होती... कोणीतरी येउन म्हणाले.......

"बघ अगदी तुझ्यावर गेली आहे... तू पण असाच होतास.... आठवते ना... किती छळायचास आम्हाला.... आता तुझी मुलगी बघ...."

हे ऐकून अचानक तो निघून गेला... बहुतेक माझ्या चहर्यावारिल भाव आणि मनातील प्रश्न - काय केले होतेस तू४-५ वर्षाचा असताना??? त्याला कळला असावा....... उगीच बाका प्रसंग नको म्हणुन पळुन गेला....

मंडपात येताना हातात एक कागद दिला गेला होता ... कुठली जाहिरात असते तसा होता... मी फेकून देणारहोतो...पण म्हटल राहू दे... निवांत वाचू... तेवढ्यात वरती नजर गेली... मथळा होता

"
मंगलाष्टके
चि . सौ . का . XXXX च्या विवाहात सौ . xxxxx आणि सौ . xxxx कडून सप्रेम भेट
कवयित्री : (इकडे पहिल्या xxxx चे नाव..)
चाल आणि संगीत : (इकडे दुसर्या xxxx चे नाव)
"

जरा नजर फिरवली आणि भावी संकटाची चिन्हे स्पष्ट दिसू लागली.... ती अक्षरशः "अष्टके " होती...
प्रत्येक ओळीत शब्द ८ च्या पटित .... प्रत्येक कडव्यात ओळी ८ च्या पटित.... फ़क्त शद्बा मधील अक्षरे आणि कड़वी ८ च्या पटित नव्हते ... कड़वी ६ होती .... पहिले आणि शेवटचे अशी २ कड़वी गुरूजी म्हणणार होते.... मला अचानक गुरुजींचा आधार वाटु लागला...

तेवढ्यात गुरुजींचा ठेवणितील आवाज ऐकू आला.... आणि मंगलाष्टके सुरु झाली ... पहिले मंगलाष्टक कुठले तरीटिपिकल होते.... त्या नंतर मात्र "श्लोक" सुरु झाले... त्या श्लोकांचा अर्थ खरोखरच दणदणीत होता....
आता श्लोक तर काही लक्षात नाहित... पण दणदणीतपणा मुळे अर्थ असा मनावर "उमटला" गेला (emboss)
श्लोक काहीसे असे होते

श्लोक १ : इकडे मुलीच्या माहेरचे तुफ़ान कौतुक केले होते.... म्हणजे अगदी सर्वगुण संपन्न (आणि त्यासाठी उगीचच सासरचे वर्णन टिपिकल वाईट केले होते...)
मुली, तू सासरी निघाली आहेस... तुला माहेरी अगदी लाडात वाढवले आहे... कसलीही कमी पडून दिली नाही..... पण सासरी असे असेलच असे नाही.... आई बाबा तुला कधी रागावले नाहित... पण सासू तुला कटु बोल ऐकवेल... (इकडे मुलीची सासू... तिचा चेहरा पडला... तिने स्वतःच्या मुलाला तर सोडाच... पण कामावाल्यानाही कधी "कटु" बोल ऐकवले नव्हते... आणि डायरेक्ट लग्न मंडपात असे काही ऐकवले गेले....) पण तू सुद्न्य आहेस .... कधी मर्यादा ओलांडू नकोस... शब्दाला शब्द वाढवू नकोस... तुझे आई-बाबा आदर्श आहेत... तू पण तशीच वाग... इ इ उपदेशांचे डोस पाजले होते... (१६ ओळी)

श्लोक संपत कसा नाही असा विचार करत होतो... इतक्यात शुभमंगल सावधान असे ऐकू आले... काही यमक वगैरे काही नाही... डायरेक्ट उपदेश झाला की सावधान...

श्लोक २ : इकडे सासरची देवमाणसे आणि त्यांचे कौतुक... पण इकडे माहेरच्यांचे काही नाही.... (कवत्रियीमुलिकडची होती... माझ्या मनात परत विचार) मुली, तुझे सासू सासरे देव माणूस आहेत... मुलाच्या मोठ्या बहिणीचे लग्न झाले आहे.... त्यामुळे आता तू त्याना मुली सारखी आहेस... (म्हणजे जर लहान बहिण असती तर ही मुलीसारखी नसती का झाली ... माझी अजुन एक शंका) मुलाचे आजी आजोबा पण खुप चांगले आहेत.... सगळ्याना मान दे ... तूझे नशीब थोर म्हणुन तुला असे सासर मिळाले... (८ ओळी)

(मागचा श्लोक आणि ह्याचा कुठे तरी संबंध लागतो का हे पाहण्यासाठी मी ते पान वाचू लागलो.... पण माझे प्रयत्नव्यर्थ गेले.... काहीच संबंध नाही.... मला वाटले... मुलाकडच्या कुणीतरी हा श्लोक लिहिला असेल... पण तसे काही नव्हते... शेवटी मी प्रयत्न करणे सोडले....)

परत शुभ मंगल सावधान.....

श्लोक ३ : इकडे माहेरच्या लोकांचे नावासाहित कौतुक... म्हणजे काका, काकू, मामा, मामी, मावशी, आत्या इ.इच्या नावासाहित... प्रत्येकाचे नाव गुंफले होते... शेवटी तर कवयित्रीचे सुद्धा नाव होते.... जणू काही पुराणकाळातील स्तोत्र आहे... "xxxx ने रचिले हे स्तोत्र xxxxx देवाचे " त्या तालावर ...
"xxxxx ने रचिले हे मंगलाष्टक (की षटक माझी परत शंका), संगीत दिले xxxxx ने आणि गाई (गायन करी ह्याअर्थाने) xxxxx" (परत १६ ओळी)
म्हणजे कवयित्री चे नाव २ दा (कारण तीच म्हणत होती) चीटिंग आहे अजुन एक विचार माझ्या मनात ...
शुभ मंगल सावधान.....

श्लोक ४ : (श्लोक क्रमांक ३ प्रमाणे , पण कौतुक सासराच्यांचे) हा श्लोक अगदी मोजुन ८ ओळीन्मधे संपला ... जास्त काही सुचले नसावे... माहेराचा श्लोक १६ ओळीन्चा होता... आणि हयात अगदी औपचारिक कौतुक होते... नाव कुणाचे नव्हते... फ़क्त लोक चांगले आहेत... संस्कार चांगले आहेत... प्रेमळ माणसे आहेत... इ.इ.... म्हणजे विशेष काही नव्हते कौतुकामधे... समोरच्याला ओळख करून द्यावी असे..... (८ ओळी)
शुभ मंगल सावधान.....

श्लोक ५ : इकडे मुलीला कसा आदर्श नवरा मिळाला आहे.... ह्याचे वर्णन... (आता मुलगा आणि मुलगी एकमेकाला४ वर्ष ओळखत होते.. प्रेमविवाह होता.... तिला नविन काय सांगणार ही कवयित्री....) पण श्लोक ऐकताना वाटले की मुलगापण पहिल्यांदा एवढे कौतुक ऐकत असेल स्वतःचे.... मुलगा अतिशय विनम्र आहे... शांत आहे.... सज्जन आहे... गुणी आहे..... हुशार आहे.... इ.इ... (म्हणजे जणू काही लग्न ठरवत आहे... कुणीतरी सांगा तिला जाउन लग्न चालु आहे , ठरवायचे नाही माझे मौलिक मत....) मुलगा आई वडिलांचा( मुलीच्या) मान ठेवेल... मुलीला सुखात ठेवेल... मुलीने आदर्श वागले पाहिजे... इ.इ..... ( ८ ओळी)
शुभ मंगल सावधान...

(रामदास स्वामी "शुभ मंगल सावधान" ऐकल्यावर का पळाले हे मला आत्ता कळले.... तेव्हाही अशीच कुणी कवयित्री असणार ... आणि तेव्हा तर लोकांना जेवण करून दुपारी ऑफिस गाठायची घाई पण नसणार .... मग मोठमोठे श्लोक झाले असणार....पहिला श्लोकच एवढा लांबला असेल की सहनशक्ति संपून त्यानी धूम ठोकली असेल मन्डपातुन .... मुलाच्या मनातही असे काही विचार सुरु असल्याची चिन्हे दिसू लागली होती..... चक्क जांभई दिली मुलाने आणि मुलीने सुद्धा )

( गायिकेच्या चेहर्यावर साक्षात परमानंद, इतरांच्या चेहर्यावर सुटत आलो एकदाचे हे भाव स्पष्ट .... गुरूजी आणि त्यांचे मदतनीस अंतरपाट धरून कन्टाळले होते... अंतरपाट एका साइडने कलला होता आणि मुलाला मुलगी आणि मुलीला मुलगा स्पष्ट दिसत होते.....)

श्लोक ६ : (कड़वी कमी पडत असल्याने हयात २ भाग होते)
भाग १ : इकडे मुलाला किती चांगली मुलगी बायको म्हणुन मिळाली आहे ह्याचे कौतुक .... सन्दर्भ थोड़े वेगळे ...
पहिले काही मुद्दे सारखे होते... उदा. गुणी, शांत, विनम्र इ.इ..... मग पुढे टिपिकल मुलीचे गुण.... सुंदर आहे...सालसआहे...मुलाच्या नावाला शोभेल असे मुलीचे नाव ठेवणार होते (म्हणजे मुलाच्या नावाला आ जोडून) लग्नानंतर... त्यावरून कौतुक की किती चांगला जोड़ा( couple, दुसरा अर्थ घेऊ नये) आहे .... लक्ष्मीनारायणाला लाजवेल असा इ.इ.... (१२ ओळी....)
भाग २ : सर्व लोकांचे आभार मानले गेले... (आभार प्रदर्शनाची संधि नाही सोडली.... इति मी)... सर्व लोक विनंतीला आणि आग्रहाला मान देऊन आले.... शुभचिंतक आले... आशीर्वाद दिले त्या साठी त्यांचे आभार ....इ.इ..... (४ओळी)
शुभ मंगल सावधान....

परत गुरुजींचा ठेवणितला आवाज ऐकू आला.... अगदी हायसे वाटले सर्वानाच... अगदी नवर्या मुला-मुलीला सुद्धा लगेच सर्व विधि संपले १० मिनिटात... म्हणजे मंगलाष्टक २३ मिनिटे आणि उरलेले १० मिनिटे... परत आभारप्रदर्शन आणि भोजन बागेत सुरु झाल्याची घोषणा (परत कवयित्री कम गायिका) दोन्ही झाले ....हयात सुद्धा जरासाहित्यिकपणा आणला गेला.... मी पण "आभार" मानून लगेच तिकडे भोजनासाठी पळालो...

(समाप्त)

लेखक : गुरुप्रसाद आफळे

पुन्हा एकदा एस टी आणि अर्थातच पुणे

मी आणि माझा भाऊ असेच काही कामानिमित्त मुंबईला चाललो होतो.... वोल्वोचे आरक्षण मिळाले होते.... त्या मुळे आम्ही दोघेही खुश होतो... नेहेमी वोल्वोने नाही जात... त्या मुळे अजुन टिपिकल वोल्वोचे चे प्रवासी झालो नव्हतो.... आलिप्त वगैरे रहाणे आम्हाला जमत नव्हते आणि अजुनही जमत नाही.... विशेष करून जर बाजुला काही interesting प्रसंग चालु असेल तर.....

गाड़ी नेहेमीप्रमाणे उशिरा आली.... तसा फार काही उशीर नव्हता झाला ... २८ मिनिट फ़क्त... एका प्रवाशाने केली तेवढ्यात सुरुवात.....

प्रवासी : साहेब गाड़ी अर्धा तास लेट झाली की हो....

साहेब : गाड़ी २८ मिनिट लेट आहे... ३० नाही..... (साहेबानी विकेट काढली...)

प्रवासी : साहेब २ मिनिट म्हणजे काही जास्त नाही (गुगली टाकायचा प्रयत्न ) ....

साहेब : अहो, २ मिलीसेकंद मधे सुवर्ण पदक जाते.... २ मिनिट काहीच नाही कसे म्हणता ... (सिक्स़र) ....

प्रवासी जरा बावरला, काय करणार पुण्याचा नव्हता....

साहेब : (सांत्वनास्पद भाषेत ) अहो साहेब , जरा मजेत बोललो, एवढे काय मनाला लाउन घेता... येइल हो गाड़ी २ मिनिटात ... जरा कुठे ट्रैफिक मधे अडकली असेल...

साहेबाना बहुतेक कोणी तरी कानात भविष्य सांगितले असावे... कारण खरोखर गाड़ी २ मिनिटात आली... आपले शब्द खरे झाल्याचे पाहून साहेबसुद्धा दचकले... आपले शब्द खरे करण्यासाठी जणू कंडक्टर साहेबानी गाड़ी वेळेवर आणली असे वाटुन त्याना ज़रा गहिवरून आले...

तेवढ्यात कंडक्टर साहेबानी आरोळी दिली " फ़क्त reservation वाल्यानी बसा.... गाड़ी फुल हाय...."

त्या आरोळीला समोरून दाद आली.... " Reservation आहे म्हणुन तर थांबलो नाहीतर गेलो असतो निघून..... २९.३० मिनिट झाले ..... बरोबर का कंट्रोलर साहेब "

कंट्रोलर साहेबानी काचेतुनच मान डोलावली... टोमणा समजला होता... पण आता हां भिडू जाणार आहे, उगाच कशाला डिवचा म्हणुन कंट्रोलर साहेब गप्प बसले...

आता खरेतर सर्वच जण reservation वाले होते .... तरी पण मी आणि भाऊ पळत आत घुसलो... कारण एकच.... विण्डो सीट.... पण भाऊ जरा जास्तच धडधाकट असल्याने त्याने "साम, दाम आणि भेद" ह्यांचा वापर न करता "दंडाचा" वापर करून विण्डो सीट काबिज केली.... आता वोल्वो असल्याने २ X २ सीट्स होत्या.... विण्डो मधे भाऊ , बाजुला मी.... माझ्या बाजुला म्हणजे पलिकडच्या साइडला एक तरुण (उतार वयातील) मुलगा आणि त्याच्या बाजुला एक तरुण, सुंदर मुलगी बसली होती.... (हां पलिकडच्या सीट वरचा क्रम बदलून जरा लालित्य साधायचा विचार मनात आला होता... पण आपण लालित्या पेक्षा सच्चाई ला जास्त मानतो.... असो )... तो मुलगा स्टैंड वर असल्या पासून प्रार्थना करत असावा अशी सीट मिळावी म्हणुन... कारण तो स्टैंड वर सारखा त्या मुलीवर आणि तिच्या बरोबर आलेल्या मुलावर लक्ष ठेउन होता... त्या मुलीबरोबरच्या मुलाने जेव्हा बस लेट झाली म्हणुन कंट्रोलर साहेबांशी हुज्जत घातली तेव्हा पण तो लक्ष देऊन ऐकत होता....

गाड़ी सुटली... मी पण गेलेल्या विण्डो सीटचे दुःख न करता ( दुःख करून पण काही मिळणार नव्हते , कारण सर्व खाद्य पदार्थ भावाकडे होते) , भावाशी परत हातमिळवणी केली... आम्ही दोघे त्या (उतार वयातील) तरुणाची मजा एस टी स्टैंड पासून बघत होतो... ती continue केली... त्या मुलाने पण धीर करून बोलायला सुरुवात केली.... नाव वगैरे विचारले आणि खड़े टाकायला सुरुवात केली

तरुण : तुम्ही काय करता???? ( पहिला खड़ा टाकुन पाहू...)

मुलगी : मी एक कंपनीमधे सॉफ्टवेर डेवलपर आहे... (त्या मुलीने कुठले तरी अगम्य नाव सांगितले... स्पष्टपणे कटवत होती त्या मुलाला)

तरुण : अच्छा अच्छा .... मग कुठल्या टेक्नोलॉजीवर काम करता आपण???

मुलगी : (तुला काय करायचे आहे...) तसे काही नाही... मी जनरली जावा आणि C# वर काम करते...

तरुण : अरे वा वा ..... पण मध्ये काहीतरी जावाला डिमांड कमी झाली असे ऐकले होते... तसा माझा आणि कंप्यूटर चा विशेष संबंध नाहीये ... फ़क्त मेल्स वगैरे चेक करतो... तेवढाच...

(कंप्यूटर तसे नविन आहेत.... आपल्या वयाच्या दृष्टीने... इति माझा भाऊ => मला )

मुलगी : नाही हो.... स्किलसेट असला की काही प्रॉब्लम नाही येत.... आणि आता मला चांगला एक्स्पीरिएंस पण आहे... त्यामुळे काही स्लो डाउन आले तरी आम्ही बरेच सेफ असतो.... नविन किंवा अनस्किल्ड लोकांना प्रॉब्लम येऊ शकतो...

तरुण : (एकदम टोमणा समजल्याने विषयांतरासाठी ) हां, ते तर झालेच ... अच्छा एक सांगा .... तुमच्या बरोबर जो मुलगा आलेला, फार चिडलेला दिसत होता हो.... तुम्हाला ते कंट्रोलर काही बोलले का???

मुलगी : छे छे... अहो गाड़ी लेट झाली म्हणुन तो वैतागला होता....

तरुण : काय गाड़ी लेट होणे विचित्रपणा आहे... आपल्याकड़े वेळेचे महत्व नाहिये लोकाना .... तसा मी नेहेमी स्वतःच्या वेहिकल ने जातो... Alto AC ने.... पण आजच काय सुचले आणि ह्या वोल्वो ने जाऊ म्हटले.... आणि नेमकी गाड़ी लेट....

(इम्प्रेशन मारण्याचा केविलवाणा प्रयत्न... मी => माझ्या भावाला)

मुलगी : अरे अरे .... (मनातल्या मनात... मनहूस... म्हणुन गाड़ी लेट झाली तर...)

(तेवढ्यात मागच्या आजींची कुजबुज ऐकू आली... "अवलक्षणी कार्टा आहे.... कधी नाही ते आला आणि गाड़ी लेट केली ...." )

तरुण : बर ते जाऊ दे .... चिडणार नसाल तर विचारतो ... कोण होता हो तो मुलगा??

(इकडे त्या मुलीच्या चेहर्यावर त्रस्त भाव स्पष्ट दिसू लागले होते...)

मुलगी : तो माझा fiance आहे... का हो??? तुम्ही ओळखता का त्याला???

तरुण : छे छे ..... तस नाही... एकदम "Angry Young Man" दिसतो... हेहेहे

(उगीचच बत्तिशी दाखवण्याचा प्रकार)

मुलगी : (काय ताप आहे डोक्याला, असा चेहरा करून) अहो आम्ही बसून बसून कंटाळलो होतो... तो म्हटला चल जरा पुण्यातल्या लोकांची मजा दाखवतो... म्हणुन मग जरा बोलला जाउन आणि उत्तरे ऐकली आम्ही..

तरुण : ओह्ह ... म्हणजे एकदम इम्प्रेशन मारायचा प्रयत्न म्हणा ना..

(आणि तुम्ही करताय ते काय काका. ..इति मी => माझा भाऊ.....)

मुलगी : नाही नाही, त्याला त्याची गरज नाही..... त्याने मला आधीच इम्प्रेस केले आहे...... नविन काही करायची गरज नाही...

तरुण : (ओशाळुन जाउन) नाही नाही... तुम्ही गैरसमज नका करून घेऊ... मी सहज म्हटलो... बाय द वे काय करतो हो तो????

(कुठे तरी इम्प्रेशन मारता येते का??? ह्याची चाचपणी सुरु आहे.....इति माझा भाऊ => मला )

मुलगी : (हां काय गप बसत नाही.....) तो एक MNC मधे आहे... खुप चांगल्या कंपनी मधे आहे तो.... एकदम यंग असतानाच चांगली संधि मिळाली आहे

( मुलगी पुण्याची नसली, तरी टोमणा चांगला मारते ... परत माझा भाऊ => मला ,

मग सासर पुण्याचे असणार आहे ना..... इति मी => माझ्या भावाला)

तरुण : हे हे... वा वा .... मी पण अशाच एका MNC मधे आहे.... मलाही अशीच संधि मिळाली होती... (तेवढ्यात बाजुला त्याच्या कंपनी ची बिल्डिंग आली असे त्याने सांगितले, खरे खोटे देव जाणे)

तरुण : ते पहा माझे ऑफिस... खुप धमाल करतो आम्ही इकडे ...

(कुणी विचारले आहे का???..... इति माझा भाऊ => मला)

मुलगी : ( फ़ोन वर खेळत खेळत) वा वा (उपरोधात्मक स्वरात)...... काय मज्जा आहे ना....

तरुण : (काही झाले तरी हार नाही मानायाची) तुम्ही पुण्याच्याच का??

मुलगी : नाही... (संभाषण कामितकमी शब्दात सम्पवायची इच्छा स्पष्ट करीत)

तरुण : अच्छा , मग मुंबईच्या वाटत...

मुलगी : आता गाड़ी तर मुंबईलाच जाते ना.... तुम्ही पुण्याचे वाटत...

तरुण : नाही हो... मी पण मुंबईचा आहे ... पण गेली बरीच वर्ष पुण्यात असतो...

(ते दिसते आहे काका... बरीच वर्ष आणि पुण्यात वास्तव्य दोन्ही गोष्टी सिद्ध होत आहेत... इति माझा भाऊ => मला )

तरुण : मी कांदिवलीला राहतो , तुम्ही???

मुलगी : मी बोरीवलीला.... excuse me ह.... ज़रा फ़ोन येत आहे मला...

(ती मुलगी शुअर बोरीवलीला रहात नाही इति मी => भावाला)

मग ती मुलगी पुढचे २ तास फ़ोनचे handsfree कानाला लाउन होती... जरा वेळाने त्या तरुणाने त्या मुलीचे लक्ष वेधण्याचे अनेक (असफल) प्रयत्न केले.... मग ती नाही लक्ष देत बघून त्याने आपला मोर्चा मागच्या २ आजींकडे वळवला.... त्या आजींचे कुठल्या स्टाप वर उतरायचे ह्यावर एकमत होत नव्हते.... तिकडे ह्याने आपले मत मांडण्यास सुरुवात केली......

आजी १ : मला चकाल्याला जायचे आहे... कुठे उतरणे बरे पडेल हो??

आजी २ : मला काही विशेष कल्पना नाही... पण पार्ल्याला उतरणे सोपे पडेल...मी ५-७ वर्षानी येत आहे मुंबईला.... त्यामुळे काही लक्षात नाही....

तरुण : sorry आजी.... मी तुमचे बोलणे ऐकले... ऐकायला नको होते..... पण मला असे वाटते की तुम्ही जोगेश्वरीला उतरून गेलात तर सोईचे पडेल....

आजी १ : (मनातल्या मनात ... मेला, आजी म्हणतो... तुझ्या आईच्या वयाची मी.... त्यात चोरून बोलणे ऐकतो आणि वर निर्लज्जपणे सांगतो .....ती मुलगी कंटाळली ... आता आम्हाला कशाला छळतोस...) अरे ठीक आहे ... आम्ही कंडक्तर ला विचारू...उगीच तुला त्रास नको...

(१ ल्या आजी कंडक्तरला विचारायला गेल्या)

आजी २ : अरे पण जोगेश्वरी फार पुढे येते रे..... मी ७ वर्षांपूर्वी आले होते.... फार लांब होइल रे जोगेश्वरी...

तरुण : आजी , मी मुंबईमधे लहानाचा मोठा झालो आहे... मला नीट माहीत आहे हां पूर्ण एरिया....

मुलगी : आजी, चकाल्याला जायचे असेल तर अंधेरी ला उतरा.... ते सोयीचे पडेल..... रिक्शा पण मिळेल लगेच...

आजी १ : हो हो... कंडक्तरपण तेच म्हणाला ... अंधेरीहुन रिक्शा पण मिळते...

तरुण : (चेहरा पाडून) मी बरीच वर्षे तसा मुंबईला नाही राहिलो...त्यामुळे जरा विसरायला झाले आहे...

हे ऐकायच्या आधी परत मुलगी फ़ोन मधे बिजी झाली.... लगेचच आजींचा पण फ़ोन वाजला आणि अचानक दोन्ही आजी पण फोन वर बिजी झाल्या.... .... त्याने माझ्याकडे पाहिले... पण त्याने बहुधा माझे आणि भावाचे संभाषण ऐकले असावे... कारण मी दिलेल्या स्मितहास्यानंतरसुद्धा त्याने आमच्याकडे कुत्सित नजराने पाहून मान टीवी कड़े वळवली... आणि अचानक त्याला सुद्धा कुणाचा तरी फ़ोन आला.... आणि पुढचा अर्धा तास तो फ़ोन वर बिजी झाला...

(समाप्त)

वि सु . : लेख पूर्णपणे सत्य घटनेवर आधारित ... ...लेखक आणि त्याचा भाऊ ह्या सत्य घटनेचे "प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार (आय विटनेस)" ...

लेखक : गुरुप्रसाद आफळे

Chaos

As we salute our brave and patriotic martyrs, still the bigger question remains to be answered...

What is our government going to do to prevent such incidents in future???

Government provides financial aid as well as employment to people or their relatives who suffer in bomb-blasts... what about families of these martyrs???? Government provides help to people who were injured in political clashes... What about policemen who are either injured or dead??? Government should answer these questions.... It should not happen that these people are remembered only on a particular day and on remaining days; we don't even remember them....

As I am writing this, some news channels claiming to be the fastest and the best, are giving following breaking news...
"India tour of England abandoned"
"ICL teams were going to stay in Taj… Concerns over their safety"
"Champions league khatare mein (Champions League's schedule in danger)"

This shows the concern these media people or so called fourth corner stone of democracy have towards the situation. They should do a self-inspection before demanding press freedom. I mean, they are not at all matured. They update "us" on police position outside the building… Are they not updating terrorists and alerting them??? Come on guys, show some common sense and maturity… Where are so-called human rights activists??? Can't they see clear violation of human rights in terrorists' activities??..… Actually these human rights people only blame Indian government because they know that this government is going to make them famous. Other governments just ignore them... They don't have guts to raise their voice against countries where human rights concept is itself a joke... These news channels should call themselves entertainment channels instead. I am using very mild language here… But I think everyone is feeling the same….

Are some politicians going to provide financial and legal aid to "the accused" terrorists and condemn the police action against them...???? When are our politicians going to stop exploiting everything for political benefit?? Why are our politicians not supporting our forces??? Are they not demoralizing our forces?? Soldiers laid down their lives for protecting these politicians during parliament attack…and now these politicians are supporting the person who was involved in the same attack… Would these politicians respond in same manner, if instead of soldiers, one of their colleagues "a fellow politician" had died in the attack??? I think then the terrorists would have been encountered, instead of court trials and human rights issues…

It's already too late... But we should start seriously thinking about these questions... Generally, we just get angry, exchange some heated arguments and forget after 2-3 days…But if we don't act now, we may not get another chance… They have proven that they can get into high security zones like parliament with ease and kill anyone of us… We need to unite and fight this situation... First and most important thing we can do is pressurize our politicians…Pressure of votes… That's a thing that can make our politicians do anything… They will do anything for votes…. Exploit this… Tell them bluntly that you won't vote for them if they take up cause of any person involved in terrorist activities or any other illegal work... We should ask our politicians this question during upcoming elections and demand an explanation... …. If the politician is not able to provide any answer, don't vote for him/her...
Wake up to the situation… I think this is the time when we still have a hope… Otherwise we may not be present to think of a solution to such situation…

अस्सल पुणेरी

एस टी स्टैंड म्हणजे एक "अलौकिक" जागा आहे .... सर्व प्रकारचे लोक बघायला मिळतात .... जत्रेला जाणार्यान्पासुन ते "International Festival" ला जाणार्यापर्यंत ... बारश्यापासून ते १३ व्या पर्यंत जाणारे लोक... लाल डब्याने जाणार्यान्पासुन ते "AC Volvo" ने जाणार्यापर्यंत..... अगदी सर्व तर्हेची माणसे दिसतात ..... त्यांच्या हाव भावांमुळे ( किंवा अभावामुळे ) सहज ओळखु पण येतात .... उदा . लाल डब्याने जाणारी माणसे एकदम बिनधास्तपणे बोलत असतात ... बाजुच्याची विशेष माहिती नसतां सुद्धा त्याच्याशी निवांत बोलायला सुरुवात करतात... हयात जर चुकून एखादा/दी volvo वाला आला तर त्याला ओळखणे एकदम सोपे ... फ़ोन वर बोलताना किंवा आजू बाजुश्याशी बोलताना (चुकुनच असे होते) तो / ती कमीत कमी ५ वेळा तरी " volvo" मिळाली नाही म्हणुन हां ताप आहे" असे ऐकवत असतो/ते.... volvo ने जाणारी माणसे मात्र चेहर्या वर अतिशय गंभीर भाव आणून वावरत असतात... चुकून सुद्धा हसत नाहीत ... सारखे फ़ोन कानाला लावून असतात ... वडा पाव , समोसे वगैरे न घेता "burger, chips " इ इ घेतात .... पाणी पण "bisleri" वगैरे घेतात... फ़ोन वरुन बोलताना सुद्धा उगाचच आपण किती मोठ्या पदावर आहोत किंवा किती मोठ्या कंपनी मधे आहोत हेच ऐकवत असतात... आणि ह्या दोन्ही च्या मध्ये "Asiad" ने जाणारी माणसे .... त्याना शेजाराच्याशी बोलायाचे पण असते..... पण ओळख नसताना कसे बोलायाचे.... म्हणुन मग एकटेच बसतात ... ह्याना फ़ोन वर बोलायाचे सुचते ... फ़ोन पण करतात ... पण समोरची व्यक्ति नेमकी बिजी असते..... मग कधी कर्मधर्मसंयोगाने पेपर वाला जवळ आला तर पेपर घेउन वाचत बसतात..... पण गाड़ी सुरु झाली की ते पण नको होते... आणि मग एकटेच कंटाळतात

अश्या ह्या सर्व समावेशक एस टी स्टैंड वर अनेक विसंवादी पात्रे असतात ... त्यांच्यातील संवाद अतिशय विनोदी बनू शकतात ... त्यातून जर गाड़ी लेट झाली असेल आणि कंट्रोलर व प्रवासी, दोन्ही पार्ट्या "खाष्ट पुणेरी " असतील तर मग विचारायलाच नको...

वेळ : कुठलीही (बस येण्याची )

ठिकाण : स्वारगेट बस स्थानक

नेहेमी प्रमाणे बस येण्यास उशीर होऊ लागला होता. तसा काही फार उशीर नव्हता झाला...एस. टी. महामंडळाच्या (अलिखित) नियमाप्रमाणे १५-२० मिनिट इकडे तिकडे होणारच (पण कधीच गाड़ी "इकडे" होत नाही कायम "तिकडेच" का होते?? हे कधीही न सुटलेले कोड आहे). शेवटी त्यानाही काही मर्यादा आहेतच...काही ठिकाणी त्यांचा सुद्धा अगदीच "णाइलाज" (एस टी महामंडळाचा " पेशल" उच्चार) ( No offenses meant :P ) होतो. काय करणार ?? कधी कधी गाड़ी "ट्रोफिक" मधे अडकते... डिझेल वाले लोक रुसून बसतात , वाहक ऐन वेळी गायब होतात , वाहक आहे तर चालक नाही , चालक आहे तर वाहक नाही , दोघे आहेत तर गाड़ी नाही , गाड़ी, चालक आणि वाहक - तिघेही आहेत पण डिझेल वाला नाही ... अनंत अडचणी असतात... पण कसलेही टेंशन न घेता तिथले कंट्रोलर साहेब सर्व प्रकारच्या " पब्लिक" ला तोंड देत होते आणि स्वारगेट असल्या मुळे दणदणीत उत्तरे देऊन एखाद्याला "तोंडघशी" पण पाडत होते ... असेच काही बस लेट होण्याच्या वेळचे प्रेमळ संवाद ... स्वतः ऐकलेले ...... आणि ऐकवलेले ही

"स्वछता" मोहिम चालु असल्याने प्रचंड धुळ उड़त होती... पावसाळ्याचे दिवस आणि ३६ तासात मुसळधार पावसाची शक्यता वेधशाळेकडून वर्तवली गेली असल्याने सर्व प्रवाशी निश्चिंत होते ... कारण ही त्यांची आणि वेधशाळेची सांकेतिक भाषा होती ..... म्हणजे अधिकृत रित्या नव्हती ... पण "३६ तासात मुसळधार पावसाची शक्यता आणि पुढचे ५ दिवस temperature ३६ डिग्री सेल्सियस" असे काही विलक्षण पूर्वानुभव गाठीशी ..... पण कधी कधी स्वप्नामधे पाहिलेले खरे होते म्हणतात तसाच काहीसा अनुभव आला आणि अचानक खरोखरच्या मुसळधार पावसाला सुरुवात झाली... पावसाचा फायदा म्हणजे धुळ उडायची बंद झाली... .पण जे लोक बाहर थांबले होते ते पण आत आडोश्याखाली आले त्यामुळे गर्दी तेवढीच राहून पण जास्त वाटु लागली
प्रवासी वैतागलेले होते ..ते अजुन वैतागले ...... कंट्रोलर साहेब पण जरा चिडलेले दिसत होते.... कारण गाड़ी उशिरा येण्याचे कारण "मानवी स्वभावातील गुण दोष " (राग लोभ इ इ शी ) निगडित होते .... बराच वेळ झाला ... अजुन काही डिझेल वाले आणि वाहक यांच्यातील सं"वाद" संपला नसेल ह्या अपेक्षेत कंट्रोलर साहेब ... ... ... पण समोरच्या पब्लिक ला तसे काही जाणवून न देता ते शक्य तेवढ्या शांतपणे उत्तरे देत होते.... त्यातल्या त्यात रिलीफ़ म्हणजे एसी गाड़ी लेट झाली होती.. पब्लिक तसे शांत होते... उगीच कुणी आवाज वाढवून बोलत नव्हते ... फार तर फार तक्रार करायची धमकी होते ... पण .. ..१५ - २० मिनिटे करून करून १ तास, मग १.३० तास आणि शेवटी २ तास झाले आणि हळु हळु प्रवाश्यांच्या सहनशक्तीचा बांध फुटला ...

प्रवासी १ : साहेब , गाड़ी कधी येणार ??? १५ -२० मिनिट करता करता १२० मिनिट झाले .....
साहेब : अहो काका, गाड़ी अडकली असेल " ट्रोफिक " मधे ... (बाजुच्या तरुण मुला कड़े बघून ) आता तुम्हाला पण माहिती आहे ना राव पुण्यात ट्राफिक ( इकडे बरोब्बर उच्चार ) कसे असते त्यात रस्ते बेकार वगैरे वगैरे ...
तरुण मुलगा (कुणीतरी मत विचारले म्हणुन एकदम खुश होउन) : नाहीतर काय हो काका... अगदी शिस्त म्हणुन नाही लोकाना .... अरे नियम जरा म्हणुन पाळायाचे नाहित.... अशाने रस्त्यात Traffic Jam होणार नाही तर काय होइल... ( इकडे त्याचा पत्ता लक्षात येतो )
प्रवासी २ : पण साहेब , हे रोजचेच झाले आहे.... extra गाड़ी सोडा ना...
सा. : साहेब अजुन किती गाड्या सोडणार आम्ही तरी.... थोडा वेळ वाट पहा
त . मु . : वाट पाहून पाहून वाट लागेल आता.... ह्या पेक्षा प्राइवेट ने गेलो असतो तर बरे झाले असते...
तेवढ्यात तिकडून २ तरुण , धडाड़ीची वाटणारी मुले येतात .....
पहिला तरुण धडाड़ीचा मुलगा : काका, गाड़ी कधी पासून डेपो मधे उभी आहे... कधी काढणार ???
सा : काय सांगता .... गाड़ी डेपो मधे उभी आहे ???? अहो पण त्यानी आम्हाला रिपोर्टिंगच नाही केले अजुन .... तिकडे डेपोचे कंट्रोलर आहेत त्याना जाउन विचारा .... ("कसा टोलावला" ह्या विचारात साहेबांचे विजयी हास्य )
दुसरा तरुण धडाड़ीचा मुलगा : काका, चौकशी असे लिहिले आहे तुमच्या समोर .... आम्ही तुमच्याशी बोलणार नाही तर तुम्हाला दुसरे काम कसले?? तिकडेच जाउन विचारायचे आहे तर मग काउंटर बंद करा , तेवढाच एस टी महामंडळाचा फायदा तरी होइल...
सा : ( तोंड छोटे करून) अरे आम्ही तरी काय करणार.... ते लोक आम्हाला वेळेवर रिपोर्ट नाही करत... जरा समजुन घ्या ना ...
प . त . ध. मु . : ते तुम्ही काय ते बघून घ्या... गाड्या वेळेवर सोडा... मग आम्ही समजुन
घ्यायला काय , विचारायला पण येणार नाही....
पुण्यात आयुष्य गेलेल्या १ आजी : बाळा , चीड चीड नको करूस , त्याना काही फरक पडत नाही .... प . त . ध. मु . : फरक कसा पडत नाही... पडला पाहिजे .... एस टी काय घरची आहे का.... दु . त . ध. मु . : (उपरोधात्मक स्वरात) ओ साहेब , बाहेर या , तुम्हाला दाखवतो डेपो च्या कंट्रोलरला, कंडक्टरला कसे शोधायाचे आणि गाड़ी कशी डेपो मधून बाहर घेउन यायची ते ... या जरा काचेच्या बाहेर या....
( त्या २ त . ध . मु . ना असे बोलताना बघून इतर प्रवाशाना सुद्धा जोर चढला .... आणि काही इतर तरुण ( पण धडाडी नसलेले) आदरयुक्त कौतुकाने बघू लागले... २ तरुणांनीं तर त्या २ त . ध . मु . ना बसायला जागा सुद्धा देऊ केली... पण त्यानी ती अतिशय तुच्छतेने नाकारली .. दु . त . ध . मु . चे असे बोलणे ऐकून इतर प्रवासी त्याच्या मदतीला धावले... एकंदर रंग पाहून आणि दु . त . ध. मु . जरा जास्तच धडधाकट असल्याने कंट्रोलर साहेब जरा बिचकले....... )
सा : जातो... आणतो गाड़ी... नसेल तर नवी घेउन येतो विकत .... डोक्याला ताप झाला आहे रोजचा ....
धो धो पावसात लोक गरम का झाले ह्याचा विचार करत साहेब डेपो मध्ये गेले ....

( हां प्रेमळ सं"वाद" चालु असताना काही मुंबई चे लोक आपापसात ... "काय हो पुण्यात उत्तरे देतात .... मुंबई सारखे धड बोलत पण नाहित " , "ही काय बोलायची पद्धत झाली??? " इ इ असे बोलत होते )

... बराच वेळ झाला तरी दोघांचा पत्ता नाही.....तेवढ्या वेळात "काय गाडी बनवायला गेले आहेत की काय" असा एक उत्कृष्ट टोमणा त्या "मत विचारल्या गेलेल्या तरुण" मुलाकडून आला ... अखेर बऱ्याच वेळाने गाड़ी आणि साहेब दोघेही आले (साहेब गाड़ी मागुन चालत आले ... बहुधा ड्राईवर आणि साहेब ह्यांचाही प्रेमळ सं"वाद" झालेला दिसतो.... कारण ड्राईवरसाहेबानी तेवढ्यात काही वाईट शब्द वापरले ... xxxxx इ इ ).... साहेबानी गाड़ी आणल्या नंतर एकाच गलका होतो आणि सर्व लोक त्या गाडीत अक्षरशः घुसले आणि गाड़ी चालु झाली .... पुढे काय झाले ते (अर्थातच) त्या प्रवाशाना ठाउक...
(समाप्त)

वि सु . : लेख पूर्णपणे सत्य घटनेवर आधारित ... ... लेखक आणि त्याचा भाऊ ह्या सत्य घटने मधे "धडाडीनें" सहभागी ...

लेखक : गुरुप्रसाद आफळे
दिनांक : २५/११/२००८
कार्तिक कृ. १३, शके १९३०
मंगळवार